Op donderdag 19 november verschijnt Grand Theft Auto VI (GTA VI), een van de meest besproken gamereleases van de afgelopen jaren. De game van Rockstar Games is een aanleiding om een andere digitale wereld onder de loep te nemen: die van recruitmentsoftware. Waar games spelers met duidelijke doelen, keuzes en directe feedback betrokken proberen te houden, krijgen sollicitanten nog regelmatig te maken met ingewikkelde formulieren, onduidelijke procedures en lange stiltes. Wat kunnen ATS-leveranciers en recruiters leren van gameontwerp, zonder van een sollicitatie een spel te maken?
🏆Wie winnen de Recruitment Tech Awards 2026? Ontdek de meest innovatieve tools en effectieve cases tijdens Awards_Day op 1 december in Utrecht. Meld je nu aan!👉
Een duidelijke missie ontbreekt vaak
Wie een moderne game speelt, begrijpt doorgaans wat het doel is. Er zijn opdrachten, aanwijzingen en mogelijkheden om verder te komen. Spelers krijgen informatie over hun voortgang en zien welke handelingen nodig zijn voor de volgende stap. GTA VI laat zich goed gebruiken als actuele kapstok voor deze ontwerpprincipes. De game moet nog uitkomen, dus uitspraken over de uiteindelijke gebruikerservaring zijn voorbarig.
Bij solliciteren is die duidelijkheid lang niet altijd aanwezig. Kandidaten vullen formulieren in zonder te weten hoeveel stappen nog volgen. Na het versturen van hun gegevens is niet altijd duidelijk wanneer ze een reactie kunnen verwachten. Voor leveranciers van applicant tracking systems (ATS) ligt hier een ontwerpvraag. Het sollicitatieproces is voor de kandidaat immers net zo goed een digitale gebruikerservaring als een webshop of een app.
Laat kandidaten zien hoe ver ze zijn
Een bekend principe uit gameontwerp is zichtbare voortgang. De speler ziet welke opdrachten zijn voltooid en welke uitdagingen nog wachten. In recruitmentsoftware kan een vergelijkbaar overzicht laten zien dat een sollicitatie is ontvangen, de screening loopt en een gesprek wordt voorbereid. Dat hoeft geen uitgebreid dashboard te zijn. Een helder bericht op het juiste moment kan al verschil maken.
Kandidaten willen vooral weten wat er gebeurt en wanneer ze zelf iets moeten doen. Nielsen Norman Group beschreef hoe voortgangsindicatoren onzekerheid bij digitaal wachten kunnen verminderen, al ging dat onderzoek niet specifiek over recruitment.
Recruitmenttech.nl beschreef in Hoe meet je candidate experience vanuit een ATS? hoe organisaties procesdata, wachttijden en kandidaatfeedback kunnen combineren. De software kan vaak registreren waar mensen vastlopen. Daarmee is nog niet verklaard waarom ze afhaken, maar het geeft recruiters wel een vertrekpunt.
Minder formulieren, meer keuzevrijheid
Ook sollicitanten hebben baat bij keuzevrijheid. Voor sommige functies zeggen enkele gerichte vragen meer dan een verplicht geüploade motivatiebrief.
DHL Express heeft de procedure voor kandidaten sterk vereenvoudigd. In een interview met Lonneke Schagen op Recruitmenttech.nl vertelt de Head of Talent Acquisition dat kandidaten kunnen solliciteren met alleen naam, telefoonnummer en e-mailadres, zonder cv of motivatiebrief. Een AI-gestuurde WhatsApp-agent begeleidt kandidaten vervolgens en kan alternatieve vacatures voorstellen als een functie niet passend blijkt.
Van formulieren naar interactieve assessments
Een andere ontwikkeling is het gebruik van speciaal ontwikkelde games als onderdeel van selectie. Kandidaten doorlopen dan interactieve opdrachten in plaats van uitsluitend vragenlijsten. Zulke game-based assessments worden gebruikt om bepaalde cognitieve vaardigheden of gedragskenmerken te onderzoeken.
Ook DHL Express gebruikt hiervoor assessments van Equalture. Het bedrijf werkt volgens Schagen met functiegerichte benchmarks en analyseert periodiek of de gehanteerde profielen nog aansluiten bij medewerkers in de praktijk. De games dienen daarmee niet alleen als aantrekkelijkere verpakking, maar als onderdeel van de beoordeling. De kwaliteit van die beoordeling moet afzonderlijk worden vastgesteld.
Ook in de leveranciersmarkt gebeurt veel: in maart 2026 nam TMA het bedrijf BrainsFirst over, dat via interactieve games cognitief potentieel onderzoekt.
Hunkemöller: meer kandidaten ronden het assessment af
Hoe groot het verschil voor kandidaten kan zijn, blijkt uit een praktijkvoorbeeld van Hunkemöller. De retailer verving videoassessments door interactieve games van Equalture en introduceerde daarnaast AI-recruiter Bowy, gebouwd op Scotty AI. Kandidaten worden via WhatsApp of telefoon begeleid en gesprekken kunnen automatisch worden gepland.
Volgens de inzending van Hunkemöller voor de Recruitment Tech Awards 2026 steeg het aandeel kandidaten dat het assessment afrondde van 22 naar 75 procent. De tijd tot aanname in Nederland werd volgens dezelfde inzending bijna gehalveerd.
Die cijfers verdienen nuance. Hunkemöller veranderde meerdere onderdelen van het proces tegelijk en de resultaten zijn door de organisatie zelf aangeleverd. Het is daarom niet mogelijk het volledige effect toe te schrijven aan de games. Wel laat de praktijkcase zien waarom kandidaatervaring steeds vaker samen wordt ontwikkeld met recruitmentautomatisering.
Een leuke game is nog geen goede selectiemethode
De aantrekkingskracht van gamification roept ook vragen op. Wat meten de opdrachten precies? En is een kandidaat die hoog scoort op een game daadwerkelijk geschikter voor het werk? Het onderscheid tussen een prettig sollicitatieproces en een betrouwbare selectiemethode is wezenlijk.
In 2022 onderzochten Pedro Ramos-Villagrasa, Elena Fernández-del-Río en Ángel Castro de wetenschappelijke literatuur over game-gerelateerde assessments. Hun systematische review omvatte 34 publicaties. De onderzoekers concluderen dat deze instrumenten bruikbaar kunnen zijn voor personeelsselectie, maar dat de veronderstelde voordelen tegenover traditionele tests minder overtuigend zijn dan vaak wordt aangenomen.
Een hoog voltooiingspercentage bewijst niet dat een assessment functieprestaties voorspelt. Validiteit, betrouwbaarheid en verschillen tussen sollicitantengroepen blijven belangrijk.
Niet iedere sollicitant is een gamer
Niet iedereen is vertrouwd met games, tijdsdruk of interactieve opdrachten. De vormgeving kan daardoor de kandidaatervaring beïnvloeden.
Onderzoeker Tobiasz Naryniecki analyseerde in een studie die in februari 2026 verscheen twee groepen van 376 en 284 sollicitanten. Daaruit bleek dat eerdere game-ervaring en de prestaties tijdens het assessment samenhangen met hoe kandidaten de beoordeling beleven. Mensen zonder game-ervaring reageerden gemiddeld minder positief. De aanvankelijk gevonden verschillen naar leeftijd en geslacht waren in de uiteindelijke modellen niet langer significant.
Dat is geen bewijs dat game-based assessments automatisch discrimineren. De bevinding maakt vooral duidelijk dat ontwerpers rekening moeten houden met kandidaten die weinig game-ervaring hebben. Een goede beoordeling mag geen onbedoelde test worden van hoe snel iemand een nieuw spel leert bedienen.
Bij automatische selectie gelden extra regels
Wanneer assessments worden gebruikt om kandidaten automatisch af te wijzen of door te laten gaan, komt ook de privacywetgeving in beeld. De Autoriteit Persoonsgegevens wijst erop dat online en game-based assessments onder artikel 22 van de AVG kunnen vallen wanneer een volledig geautomatiseerde beslissing iemand juridisch of anderszins in aanmerkelijke mate raakt.
Zo’n besluit is niet zonder meer toegestaan. Organisaties moeten onder meer duidelijk maken welke informatie wordt gebruikt, hoe de uitkomst tot stand komt en welke gevolgen de score kan hebben. Waar artikel 22 van toepassing is, gelden specifieke voorwaarden en waarborgen voor sollicitanten. Alleen een menselijke handtekening onder een automatisch oordeel is daarbij niet vanzelf voldoende: menselijke beoordeling moet betekenisvol zijn.
Voor ATS-leveranciers en aanbieders van assessments betekent dit dat transparantie, toegankelijkheid en controle over beslissingen vanaf het ontwerp moeten worden meegenomen. Gamification mag een selectieprocedure niet ondoorzichtiger maken.
Waar raken kandidaten de weg kwijt?
Net als gameontwikkelaars kunnen recruiters onderzoeken waar gebruikers vastlopen. Bij welke stap verlaten sollicitanten een formulier? En hoe lang wachten ze op bericht na een gesprek?
Een ATS kan een deel van die procesgegevens registreren. Door ze te combineren met feedback van kandidaten wordt duidelijker welke drempels weggenomen kunnen worden. Daarbij blijft het belangrijk niet alleen naar conversie te kijken. Een procedure is pas geslaagd wanneer ze ook toegankelijk is en informatie oplevert die relevant is voor een eerlijke selectie.
In GTA VI krijgen spelers een wereld waarin ze zelf keuzes maken, opdrachten uitvoeren en ontdekken hoe ze verder komen. Bij solliciteren ontbreekt die duidelijkheid nog regelmatig. Kandidaten weten niet altijd waar ze staan, wat de volgende stap is of wanneer ze iets horen. Voor ontwikkelaars van recruitmentsoftware ligt daar een kans. Niet door van solliciteren letterlijk een game te maken, maar door dezelfde aandacht te besteden aan gebruiksgemak, voortgang en betrokkenheid. Want waar GTA VI spelers wil verleiden om door te gaan, zou recruitmentsoftware vooral moeten voorkomen dat kandidaten voortijdig afhaken.
Bronnen
- Rockstar Games, Grand Theft Auto VI, officiële releasedatum 19 november 2026.
- Take-Two Interactive, kwartaalbericht van 9 november 2026, bevestiging van de releasedatum.
- Nielsen Norman Group, Progress Indicators Make a Slow System Less Insufferable, 2014.
- Ramos-Villagrasa, Fernández-Del-Río en Castro, Game-related assessments for personnel selection: A systematic review, Frontiers in Psychology, 2022.
- Naryniecki, Who Most Enjoys Game-Based Assessment?, International Journal of Selection and Assessment, 2026.
- Autoriteit Persoonsgegevens, regels voor online- en game-based assessments bij werving en selectie.















