Terwijl de Nederlandse beroepsbevolking, en met name Gen Z, kunstmatige intelligentie (AI) massaal omarmt om hun baankansen te vergroten, blijven werkgevers achter in de toepassing ervan. Uit nieuw onderzoek van YouGov voor Indeed blijkt dat meer dan de helft van de werkzoekenden AI inzet, tegenover slechts 40% van de werkgevers. Dit creëert een nieuwe dynamiek in het recruitmentproces, waarbij de focus verschuift van vorm naar inhoud.
Groeiende mismatch
Volgens het onderzoek van vacaturesite Indeed is er sprake van een groeiende mismatch. Waar kandidaten technologie gebruiken om hun profiel te optimaliseren en sollicitatiebrieven te perfectioneren, zijn veel recruiters en werkgevers nog terughoudend. Stan Snijders, directeur van Indeed Benelux, stelt in het rapport: “Werkzoekenden gebruiken AI om sneller, beter en gerichter te solliciteren, maar werkgevers laten kansen liggen.”
Gen Z loopt voorop
De adoptie van AI-tools zoals ChatGPT is vooral zichtbaar bij de jongere generaties. Van de ondervraagde Gen Z’ers (geboren na 1997) geeft maar liefst 94% aan gebruik te maken van AI tijdens het sollicitatieproces. Slechts 6% valt hier niet op terug. Naarmate de leeftijd stijgt, neemt het gebruik af; bij Generatie X (1965-1980) ligt het gebruik op 40%.
Kandidaten zetten de technologie in als ‘slim hulpje’ voor het schrijven van brieven, het optimaliseren van het cv, of voor de voorbereiding op lastige vragen tijdens een sollicitatiegesprek.
AI is effectief
Het gebruik van AI werkt ook geven jongeren aan. 76% van Gen Z vindt AI effectief voor motivatiebrieven en cv’s. Gen X blijft achter met 23-25%. Het verschil is groot, maar de context is belangrijk: ruim de helft van Gen X heeft de tools nog nooit geprobeerd. Het opvallendste: AI tijdens sollicitatiegesprekken. Denk aan real-time prompts, aantekeningen en suggesties. Iets meer dan twee op de vijf van Gen Z gebruikt dit en vindt het effectief (74%).
Focus op skills in plaats van de brief
Dat sollicitanten AI gebruiken is een logische stap; onderzoek wijst uit dat brieven geschreven met AI de kans op een gesprek aanzienlijk vergroten. Dit dwingt werkgevers om hun selectiecriteria te heroverwegen. Nu ‘de perfecte brief’ met één druk op de knop gegenereerd kan worden, zegt de vorm minder over de kandidaat dan voorheen.
Djurre Holtrop, organisatiepsycholoog aan Tilburg University en keynote spreker tijdens het Recruitment Tech Event 2025, stelde eerder al dat eigenlijk iedereen AI zou moeten gebruiken. Voor recruiters betekent dit een verschuiving: minder focus op strakke opmaak en formulering, en meer focus op daadwerkelijke vaardigheden (skills-based hiring) en de inhoud.
Werkgevers positief, maar afwachtend
Hoewel werkgevers achterlopen in adoptie, zijn degenen die het wél gebruiken enthousiast. Zo’n 40% van de werkgevers zet AI in voor taken als het schrijven van vacatureteksten, sourcing en onboarding. Van deze groep onderschrijft 87% het nut ervan. Toch blijft het een uitdaging voor veel organisaties om AI volledig te integreren in de workflow.
Pas op voor bias
De opmars van AI in recruitment is overigens niet zonder risico’s. Er ontstaan steeds meer tools die kandidaten en HR-afdelingen ondersteunen met mindmaps en carrièrepaden, maar de algoritmes zijn niet feilloos. Zo toonde een recente studie aan dat grote taalmodellen vrouwen vaak adviseren een lager salaris te vragen dan mannen met exact dezelfde kwalificaties. Waakzaamheid op bias blijft dus essentieel bij de implementatie van deze tools.
NOS
Naar aanleiding van het onderzoek maakte de NOS onderstaande video:
Het onderzoek vond plaats in de zomer van 2025, dus is het aannemelijk dat het gebruik van zowel kandidaten als werkgevers inmiddels hoger is. Vraag is dan wel of werkgevers aan het inlopen zijn, of dat kandidaten het nog sneller adopteren en de kloof groter is geworden.
